تازه های کتاب در ایران  - بخش دهم- دی ماه  139۶ 

 

نسرین پورهمرنگ

   

نظم جهانی/

هنري كسينجر/ ترجمه‌ی محمدتقي حسيني/ نشر علمی فرهنگی/ ۴۵۸ صفحه

   هنری آلفرد کیسینجر؛ دیپلمات سرشناس آمریکایی و مشاور سابق امنیت ملی ایالات متحده‌ی آمریکاست. وی به اصالت فردی آلمانی است که در شهر فورت آلمان در جمع خانواده‌یی یهودی به سال ۱۹۲۳ دیده به جهان گشود. با وقوع جنگ جهانی دوم، خانواده‌اش به علت وابستگی مذهبی‌شان به آیین یهود مورد تعقیب ماموران حکومتی قرار گرفتند. ناگزیر زادگاه خود را ترک و به آمریکا گریختند و در سال ۱۹۴۳ تابعیت این کشور را کسب کردند.

هنری کسینجر طی دوره‌ی ریاست جمهوری ریچارد نیکسون به مقام وزارت امور خارجه‌ی آمریکا منصوب شد و پس از رسوایی واترگیت و رسیدن جرالد فورد معاون ریچارد نیکسون-  به مقام سی و هشتمین رییس جمهوری آمریکا، وی همچنان در مقام خود به عنوان وزیر امور خارجه به کار ادامه داد.

هنری کیسینجر در سال ۱۹۷۳ به خاطر تلاش‌هایش برای پایان بخشیدن به جنگ ویتنام موفق به دریافت جایزه‌ی صلح نوبل شد. از وی به خاطر ایده‌پردازی هایش در زمینه‌ی مسائل و رویدادهای بین‌المللی، به عنوان یکی از استراتژیست‌های ارشد ایالات متحده آمریکا نام می‌برند.

به تازگی کتابی از وی با عنوان نظم جهانی به فارسی ترجمه و منتشر شده است که وی ضمن بررسی نظم نوین جهانی، پیشبرد این نظم را در نقاط مختلف دنیا مورد تحلیل قرار داده است.

این کتاب در ده فصل تدوین شده است که وی در دوفصل نخست کتاب، به نقش اروپا در تداوم نظم جهانی پرداخته است. وی به پایان یافتن موازنه‌ی قدرت اروپایی معتقد است.

فصل سوم به مسائل کشورهای اسلامی و خاورمیانه اختصاص یافته است که بنیادگرایی اسلامی، بهار عربی، مسائل سوریه، فلسطین، عربستان و سایر کشورهای اسلامی منطقه مورد توجه نویسنده واقع شده است.

اما در فصل چهارم کتاب، به تنش های ایران و آمریکا طی چند دهه‌ی اخیر توجه شده است و نویسنده ضمن مقایسه‌ی دو شیوه‌ی حکومت داری در ایران قبل و بعد از وقوع انقلاب، موضوع توسعه‌ی هسته‌یی ایران را نیز مورد تحلیل قرار داده است.

در فصل‌های پنجم و ششم کتاب، نویسنده به نقش‌هایی که قاره‌ی آسیا به لحاظ جغرافیایی و استراتژیک در نظم جهانی ایفا می کند پرداخته است. وی سپس در فصل هشتم کتاب از کشور خو با عنوان ابرقدرت مردد یاد می کند و برای دلایل نسبت دادن این صفت، به موضوعاتی مانند جنگ‌های کره، ویتنام، افغانستان، عراق و دوران جنگ سرد اشاره می‌کند و نقشی که آمریکا در هر یک از آنها ایفا کرده است را ارزیابی می‌کند. 

پیدایش فناوری‌های نوین از جمله انرژی اتمی و تکنولوژی‌های سایبری و کارکرد آنها در توسعه یا وقفه در نظم بین‌الملل نیز موضوع فصل‌های پایانی این کتاب را شامل می‌شوند. کسینجر معتقد است زادگاه نظم جهانی به اروپای غربی باز می‌گردد و چندگروهی پیش‌بینی نشده در تاریخ اروپا تبدیل به الگویی از یک نظم جدید بین‌المللی شد.  

کسینجر در بخشی از کتاب که به موضوع داعش و ایران اشاره می‌کند، چنین بیان کرده است: یک نوع کمربند شیعی وجود داشته که از تهران تا بغداد و بیروت کشیده شده است. این مساله به ایران فرصت می‌دهد تا امپراطوری ایران باستان را این بار با عنوانی شیعی دوباره احیا کند و با مرزبندی‌های بین‌المللی جدید، شکل‌گیری خاورمیانه‌ای جدید اجتناب ناپذیر خواهد بود. این مساله به ایران سطح قدرتمندی از یک دیدگاه استراتژیک را می‌دهد. به نظر من ایران نسبت به داعش مشکل بزرگتری است. داعش گروهی از آدم‌های جسور با یک ایدئولوژی بسیار تهاجمی و تعرضی است اما آن‌ها باید پیش از آنکه بتوانند به یک واقعیت استراتژیک و دائمی تبدیل شوند، قلمروهای بیشتر و بیشتری را فتح کنند. فکر می‌کنم که درگیری با داعش باید مد نظر باشد چرا که قابل مدیریت‌تر از درگیری با ایران است.

وی در ادامه می‌افزاید: شبه‌نظامیان داعش در تلویزیون گلوی یک آمریکایی را بریدند. این توهینی به آمریکا است که ایجاب می‌کند نشان دهیم این اقدامی آزاد نیست. من به شخصه با یک حمله قوی به داعش موافقم. سپس باید به این مشکل بزرگ رسیدگی کنیم. فکر می‌کنم زمانی که با گروهی همچون داعش دست و پنجه نرم می‌کنیم نباید وارد موضعی شویم که‌ آن‌ها بتوانند با ایجاد نیروهای زمینی ما را هدایت کنند. اما باید اهداف استراتژیکی را در مکان‌هایی قرار دهیم تا بتوانیم تمامی اهداف ایجاد شده از سوی آن‌ها را از بین ببریم که این کار را می‌توانیم با حملات هوایی انجام دهیم و سپس اگر می‌توانیم حمایت کشورهای دیگر یا گروه‌های محلی بیشتری را برای انجام حملات زمینی جلب کنیم، باید از آن‌ها نیز برای از بین بردن شبه نظامیان داعش استفاده کنیم.

 

غول مدفون/ کازوئو ایشی‌گورو/ ترجمه‌ی امیرمهدی حقیقت/ نشرچشمه/ 333 صفحه

   غول مدفون؛ مهمترین اثر ایشی گورو نیز اینک به همت نشر چشمه به چاپ چهارم رسید. روزنامه‌ی گاردین این رمان را در سال ۲۰۱۵ به عنوان بهترین اثر داستانی سال معرفی کرد.

هاروکی موراکامی که خود از دیگر نویسندگان سرشناس ژاپنی است و هرسال نامش به عنوان یکی از نامزدان دریافت جایزه‌ی نوبل ادبیات مطرح می‌شود در باره‌ی آثار ایشی گورو چنین می‌نویسد: هریک از رمان‌های ایشی‌گورو گامی جدید است ... و هر بار که کتابی تازه از او به چاپ می‌رسد می‌گوید خود را با عجله به کتاب‌فروشی می‌رسانم ...

رمان غول مدفون روایتگر زندگی زوج سالخوره‌ای‌ است که برای پیدا کردن فرزندشان که گم‌شده است قصد سفر می‌کنند. این رمان اثری تخیلی است که سفر قهرمانان آن نیز در زمانهای گذشته در دوره‌ای از تاریخ انگلستان -زمان حکومت ساکسون‌ها و بریتون‌ها - اتفاق می‌افتد. ساکسون‌ها و بریتون‌ها پس از جنگی پر آشوب در صلحی که چندان هم به پایداری آن امیدی نیست زندگی می‌کنند. این صلح حاصل نوعی فراموشی است. این نسیان حاصل حضور کوئریگ نوعی اژدها- است که در آن منطقه حضور دارد و نه تنها حس نفرت و خونخواهی که عشق و محبت را نیز از ذهن‌های مردم پاک کرده است.

در بخشی از رمان درباره‌ی اژدهای مرموز آن چنین آمده است: در داخل حفره، موقعیت و حالت پیکر اژدها هیچ تغییری نکرده بود: اگر هم حواس حیوان با نزدیک شدن بیگانه‌ها به او هشدار داده بود و به خصوص، غریبه‌ای که به داخل حفره می‌رفت- هیچ واکنشی که گویای هوشیاری کوئریگ باشد دیده نمی‌شد. آیا حال مهره های پشت حیوان بود که شدیدتر از قبل بالا و پایین می‌رفت؟ آیا در باز و بسته شدن آن چشم با روکش عجیبش هوشیاری جدیدی محسوس بود؟ اکسل مطمئن نبود. اما همان‌طور که به آن موجود خیره شده بود، و حتی در ذهنش به سمت آن بوته دست دراز می‌کرد. اکسل متوجه شد که این تصویر به نظرش واقعی‌تر می‌آمد. چطور آن بوته تک آنجا روییده بود؟ آیا کار خود مرلین نبود تا با آن موجود همراهی داشته باشد؟

 رمانهای ایشی‌گورو معمولا" از زبان اول شخص روایت می‌شوند. راوی داستانهای ایشی انسانی کامل و همه‌چیز فهم نیست و کاستی‌های او همانند سایر انسانها در خلال روایت‌هایش مشخص می‌شود. برخی از رمانهایش در زمان گذشته اتفاق می‌افتند و از مایه‌های تخیلی برخوردارند. مکان داستانهای ایشی نیز آمیزه ای از خیال و واقعیت است. داستانهای او معمولا" بدون نتیجه‌گیری به پایان می‌رسند چون که نویسنده این گونه در آثارش نشان می‌دهد که ریشه‌ی مشکلات شخصیت‌های داستان در گذشته مدفون است و از زمان حال راهی به گذشته متصور نیست. از همین روست که اغلب آثارش از پایانی غم‌انگیز برخوردارند. شخصیت‌ها تسلیم سرنوشت هستند و این تسلیم شدن برای آنها آرامش به همراه دارد.

از دیگر آثار ایشی گورو، که به فارسی ترجمه و منتشر شده‌اند می‌توان به: منظر پریده‌رنگ تپه‌ها ،هنرمندی از جهان شناور، بازمانده‌ی روز، تسلی‌ناپذیر، وقتی یتیم بودیم و هرگز رهایم مکن اشاره کرد.