تازه های کتاب در ایران  - بخش سوم- خرداد ماه  139۵ 

 

نسرین پورهمرنگ

 

 
داستان‌هایی از نویسندگان زن انگلستان/
انتخاب و ترجمه‌ی ناهید طباطبایی/ نشر چشمه/


داستان‌هایی از نویسندگان زن انگلستان مجموعه‌یی است شامل هشت داستان که مترجم آنها را انتخاب و در یک کتاب گرد آورده است.
سبک این داستان‌ها مربوط به دوره‌ی رمامنیک است که به شیوه‌یی عاشقانه نوشته شده است. برخی ماجراهای عاشقانه مانند سفری با قطار سرانجامی خوش دارد و پایان برخی نیز ابهام‌امیز است. البته داشتن پایانی ابهام‌امیز از مشخصه‌های داستان نویسی مدرن نیز می‌باشد. داستانهایی که در این کتاب گردآوری شده‌اند عبارتند از: ازدواج به سبک منچستری از الیزابت کلگهورن گسکل، سفری با قطار نوشته‌‌ی لیدی مارگارت مجندی، مسافر خوشگذران نوشته‌ی‌ الا دارسی، توصیه از آدا لورسون، گره روبان به قلم لورنس آلما تادما، محبوبه سال نوشته الا هپورت دیکسون، لوسی رن از آدا رادفورد و داستان یک مسافرت ماه عسل نوشته‌‌ی مارگارت آلیفانت.
به گفته‌ی مترجم در پیشگفتار کتاب؛ در دورانی که نوشتن یکی از چند کار آبرومند برای زنان محسوب می‌شد، چاپ داستان در مجله‌ها و سالنامه‌ها به یک منبع درآمد برای زنان تنها و بیوه یا آن‌هایی که می‌خواستند به درآمد شوهران‌شان بیفزایند تبدیل شد. مری شلی که در سن ۲۱ سالگی بیوه شده بود سال‌ها زندگی خود و پسرش را با نوشتن داستان تامین می‌کرد.
ازدواج به سبک منچستری از الیزابت گسکل است. الیزابت کلاگهورن گاسکل با نام خانوادگی اصلی استفنسن (۲۹سپتامبر ۱۸۱۰ - ۱۲ نوامبر ۱۸۶۵) بیشتر با نام ساده‌ی گاسکل شناخته شده است. او رمان نویس عصر ویکتوریا بود که در نوشتن داستان کوتاه نیز شهرتی داشت. گاسکل در رمانهایش زندگی طبقه‌ی متوسط و فقیر جامعه‌ی آن روز انگلستان را به تصویر کشیده است. او نخستین زندگی‌نامه‌ی شارلوت برونته را با عنوان زندگی شارلوت برونته به تحریر درآورده است. عنوان مشهورترین رمان وی کرانفورد است که به شرح حال افراد طبقه‌های مختلف اجتماعی در شهری با همین عنوان می‌پردازد.
الا دارسی (۱۸۷۵ تا ۱۹۳۷)، که داستان مسافر خوشگذران وی در این مجموعه آمده است به نگارش داستان‌های کوتاه شهرت داشت. او سبکی واقعگرایانه در آثارش داشت و اغلب داستان‌های او به خانواده و موضوع ازدواج پرداخته است. وی در کارهایش از نویسندگانی چون بالزاک و امیل زولا تاثیر پذیرفته است. توانمندی دارسی در روانکاوی شخصیت‌های داستانهایش به خوبی آشکار است.
تعلق فکری دارسی به گروهی از زنان هم عصر خود است که موضوع زن مدرن را مطرح ساختند و چالش‌های زنانه را در جامعه‌یی مردسالار به بحث‌های عمومی جامعه تبدیل کردند. همکاری او با فصلنامه‌ی ادبی کتاب زرد از دیگر علل شهرت وی است. دارسی با تفکری اعتدال گرایانه در آثارش به نقطه ضعف‌ها، نیازها و امیال طبیعی زنان نیز اشاره می‌کند.
الا هپورت دیکسون که طی سالهای ۱۸۵۷ تا ۱۹۳۲ زیست نیز از داستان‌نویسان شناخته شده‌ی انگلیسی بود. از مشهورترین کارهای او می توان به زن جدید و داستان زن مدرن اشاره کرد. کتاب اخیر بیانگر تلاش زنی است که پس از مرگ پدر ناگزیر است راهی برای تامین مخارج زندگی خود پیدا کند. چالشهای اقتصادی و احساسی وی در جامعه‌یی مردسالار موضوع داستان کتاب زن مدرن را تشکیل می‌دهد. دیکسون علاوه بر داستان نویسی به مقاله‌نویسی نیز می‌پرداخت.
دیگر داستان‌های کتاب نیز به نویسندگان شناخته شده‌ای در قرن نوزدهم تعلق دارد که هریک به نحوی به تلاش‌ها و دشواری‌های پیش‌روی زنان در جامعه‌ی مردسالار توجه نشان داده‌اند.
این کتاب پیش از این از سوی نشر خجسته منتشر شده بود و اینبار نیز نشر چشمه آن را منتشر کرده است.
 

بی سواد و فرقی نمی‌کند/
آگوتا کریستوف/ ترجمه‌ی اصغر نوری/ انتشارات مروارید/ ۱۴۴ صفحه


بی سواد و فرقی نمی‌کند عنوان مجموعه‌یی است که دربرگیرنده‌ی دو کتاب بی‌سواد و فرقی نمی‌کند اثر آگوتا کریستوف می‌باشد. این دو کتاب به تازگی به همت اصغر نوری ترجمه و در قالب یک کتاب منتشر شده است.
آگوتا کریستوف نویسنده و شاعر اهل مجارستان بود که در سال ۱۹۳۵ دیده به جهان گشود. وی در سال ۱۹۵۶ زمانی که شورش‌های ضد کمونیستی مجارستان را درنوردید و اوضاع سیاسی کشورش بیش از پیش درهم آشفته شد به همراه همسرو فرزند چهارماهه‌اش از کشورگریخت و در نوشاتل سوئیس ساکن شد. او تنها یک نفر از بیش از دویست هزار نفری بود که در پی انقلاب ماه اکتبر و نوامبراین کشورعلیه دولت استالینیستی جمهوری خلق مجارستان و سیاست‌های تحمیلی اتحاد جماهیر شوروی آن زمان ناگزیر از سرزمین مادری خود رخت برکندند و به کشورهای غربی پناهنده شدند.
آگوتا در زمان مهاجرت بیست و یکسال بیشتر نداشت و دوری از خانواده برایش بسیار دلتنگی‌آور بود. به مدت پنج سال در یک کارخانه به کار سخت مشغول شد. پس از ان از همسرش جدا شد و به یادگیری زبان فرانسه روی آورد. از یادگیری این زبان تا پایان عمر بهره برد و در نوشتن اثارش از همین زبان استفاده کرد.
او ابتدا به نوشتن شعر و نمایشنامه روی آورد و سپس به داستان نویسی گرایش پیدا کرد. پس از مدتی با انتشار یک سه گانه طی پنج سال به شهرت فراوان رسید. موضوع این تریلوژی او جنگ، ویرانی، عشق، تنهایی و تلاش انسان‌ها برای جلب توجه دیگران است. دفتر یادداشت عنوان جلد نخست از این تریلوژی است که در سال ۱۹۸۶ منتشر شد و جایزه‌ی کتاب ادبی اروپا را از آن خود ساخت. مدرک و دروغ سوم عنوان‌های جلدهای سوم و چهارم این سه‌گانه است. این مجموعه که به بیش از سی زبان ترجمه شده است به مانند کابوس ساکنان اروپای مرکزی در زمان جنگ جهانی دوم را روایت می‌کند.
آگوتا کریستف نویسندۀ ای است که بسیار صریح و بی‌پرده می‌نوشت. او از پیچیدگی و مغلق‌گویی دوری می‌کرد و همه‌ی احساس و عواطفش را در کاری که به آن عشق می‌ورزید یعنی نویسندگی بازتاب می‌داد. در سال ۲۰۰۴ زندگی‌نامه‌ای از خودش انتشار داد. همچنین سایر آثارش عبارتند از: دیروز، بی‌سواد، فرقی نمی کند زبان مادری. جان و جو.
آگوتا برای رمان موفق سومین دروغ جایزه‌ی کتاب بین‌المللی انتر را در ۱۹۹۲ دریافت کرد. همچنین درسال ۲۰۰۱ موفق شد جایزه‌ی گوتفرید کلر کشور سویس را از آن خود کند. در سال ۲۰۰۸ جایزه‌ی ادبی اتریش برای ادبیات اروپا به مجموعه آثارش تعلق گرفت.
فرقی نمی‌کند مجموعه‌‌یی است شامل بیست و پنج داستان کوتاه که آخرین اثر داستانی این بانوی نویسنده‌ی مجارستانی است؛ نویسنده‌یی که عشق به وطن و زادگاه مادری تا پایان عمر رهایش نکرد. او اگرچه در کار حرفه‌یی نویسندگی‌اش توفیق‌های فراوانی یافت اما همواره زخم مهاجرت اجباری از وطن را بر قلب خود احساس می‌کرد.

بی‌سوادی نیز نوعی حدیث نفس نویسنده است. به نظر می‌رسد نویسنده در این داستان، کل زندگی‌اش را با دور تند از نظر می‌گذراند. دوران خوش کودکی، عشق به خواندن و نوشتن، دوران جنگ. انقلاب و سپس مهاجرت اجباری.همه‌ی اینها مثل داستانی فشرده روایت می‌شود.