تازه های کتاب در ایران  - بخش دوم- اردیبهشت ماه  139۵ 

 

نسرین پورهمرنگ

 

 تاریخ فلسفه‌ی راتلج (جلدششم)/
رابرت سولومون و کاتلین هیگینز/ ترجمه‌ی حسن مرتضوی/ نشر چشمه


تاریخ فلسفه‌ی راتلج مجموعه‌یی است ارزشمند و خواندنی از انتشارات راتلج که به بررسی فلسفه‌ی غربی از پگاه آن در سده‌ی ششم پیش از میلاد تا دوره‌های فعلی می‌پردازد. همه‌ی تحولات مهم فلسفی طی زمان اشاره شده مورد بحث و بررسی قرار گرفته‌اند و این بررسی به صورت عمده از طریق شرح زندگانی و آرای فلاسفه‌ی نامدار صورت گرفته است. اما فلاسفه‌ی ناشناس‌ترهم مورد توجه و نقد و نظر بوده‌اند و به سهم آنها نیز در توسعه‌ی فلسفه اشاره شده است. از ویژگی‌های این مجموعه‌ی ده جلدی این است که به تاریخ هردوره شامل اطلاعات پایه‌ای و انتقادی پرداخته شده است.
ویژگی‌های اجتماعی و تاریخی هر دوره از زندگی فلاسفه بی‌تردید در رویکردهای فلسفی‌شان تاثیرگذار بوده است. از این رو طرح چنین موضوعاتی در زمینه‌ی آرای فلسفی فیلسوفان سبب شده است تا فحوای کتاب از خشکی و یکنواختی خارج شود و برای مخاطب عام علاقمند به بحث‌های فلسفی نیز جالب باشد. سبک خواندنی این آثار یادگیری بسیاری از مفاهیم و پیچیدگی‌های فلسفی را برای خواننده آسان می‌سازد. واژه‌نامه‌ای از اصطلاحات فنی و فلسفی نیز در پایان هرجلد افزوده شده است. این مجموعه شامل ده جلد است که هرجلد به وسیله‌ی متخصص آن دوره نگارش یافته است. این جلدها عبارتند از:
-از آغاز تا افلاطون، سی.سی. تایلور
-از ارسطو تا آگوستین، دیوید فورلی
-فلسفه‌ی سده‌های میانه، جان مارتیون
-رنسانس و عقل‌باوری سده‌ی هفدهم، ج. اچ. آر. پارکینسون
-فلسفه‌ی بریتانیایی و عصر روشنگری، استوارت براون
-عصر ایده‌آلیسم آلمانی، رابرت سولومون و کاتلین هیگینز
-فلسفه‌ی سده‌ی نوزدهم، سی. ل. تن
-فلسفه‌ی قاره‌ای در سده‌ی بیستم، ریچارد کیرنی
-فلسفه‌ی علم، منطق و ریاضیات در سده‌ی بیستم، س. ج. شانگر
-فلسفه‌ی معنا، شناخت و ارزش در سده‌ی بیستم، جان کاتفیلد
جلد ششم این مجموعه به عصر ایده‌آلیسم آلمانی پرداخته است. واژه‌ی ایده‌آلیست را در اواخر قرن هفدهم لایب نیتس در اشاره به فیلسوفانی به کار برد که اولویت را به ذهن بشری می‌دادند و اهمیت کمتری برای حواس و ماده قائل بودند. با این توصیف شاید بتوان افلاطون را بزرگترین ایده‌آلیست خواند. این فیلسوف یونانی تا بدانجا در این زمینه پیش رفته بود که که درباره‌ی وجود جهان مادی نیز تردیدهای بسیاری روا می‌داشت. این دیدگاه آیده‌آلیست‌ها بر کانت فیلسوف آلمانی بسیار تاثیرگذار بود و او به شیوه‌ی خود کوشید تا میان واقعگرایان و ایده‌آلیست‌ها وساطت کند. البته به تصدیق خود وی فلسفه‌ی او شکلی از ایده‌آلیست بود که تاثیری عظیم نیز بر سنت ایده‌الیسم آلمانی گذاشت. همین تاثیرگذاری‌ها بود که بعدها از طریق هگل؛ بزرگترین فیلسوف ایده‌الیست آلمان به موضعی غالب در فلسفه‌ی غرب در قرن نوزدهم و ابتدای قرن بیستم منجر شد.
غلبه‌ی ایده‌الیسم هگل به آلمان ختم نشد و نمایندگانی چون ادوارد کیرد در بریتانیا و دبلیو، تی. هریس در آمریکا داشت. البته شکل‌های بومی ایده‌الیسم مطلق را در انگلیس برادلی، بُزانکت و یوآکیم و در آمریکا رویس، کالینکز و بلانشارد مطرح ساختند. در ایده‌الیسم مطلق جهان عینی و محسوس تنها بخشی از واقعیت است و شناخت بشری جزئی و پاره پاره است. شناخت حقیقی که از گزاره‌های همخوان تشکیل شده جنبه‌یی از آگاهی ابدی و یا روح مطلق است.. تمایل ایده‌الیسم مطلق بر جمع‌گرایی و وحدت وجود است.

 

اعتراف به زندگی/
پابلو نرودا/ ترجمه‌ی احمد پوری/ نشر چشمه


   اعتراف به زندگی عنوان زندگی‌نامه‌ی خودنوشته‌ی پابلو نرودا است. این کتاب سالها پیش با عنوان خاطرات من با ترجمه‌ی هوشنگ پیرنظر منتشر شده بود. به گفته‌ی مترجم اثر کتاب زندگی‌نامه نرودا اوایل انقلاب ترجمه شده منتها الان حس می‌کنم باز باید ترجمه شود او که پیشتر نیز اثری از نرودا منتشر ساخته بود استقبال از آن را رضایت بخش دانست و همین استقبال خوب را انگیزه‌‌ای برای ترجمه‌ی این اثر دانست.
اعتراف به زندگی تنها به شرح زندگی نرودا نمی‌پردازد بلکه سندی برای ادبیات جهان است که وقایع و شخصیت‌های دهه‌های ۲۰ تا ۷۰ میلادی را در بر می‌گیرد.
پابلو نرودا نام مستعار ریکاردو الیسر نفتالی ریس باسوآلت، دیپلمات، سناتور و شاعر نوگرای شیلیایی و برنده‌ی جایزه نوبل ادبیات، است. او نام مستعار خود را از نام یان نرودا شاعر اهل چک انتخاب کرده بود.
نرودا در شهر پارال در ۴۰۰ کیلومتری جنوب سانتیاگو به دنیا آمد. پدرش کارمند راه آهن و مادرش معلم بود. دو ماه از تولدش نگذشته بود که مادرش را از دست داد و همراه پدرش در شهر تموکو ساکن شد. میل به نوشتن از همان کودکی در نرودا پدیدار شد و برخلاف پدرش که به این کار او روی خوش نشان نمی‌داد، نرودا با تشویق اطرافیان مسیر رو به رشدی را طی نمود.
گابریلا میسترال یکی از مشوقان نرودا بود که بعدها خودش به دریافت جایزه‌ی نوبل توفیق یافت. نرودا نخستین مقاله‌ی خود را در یک نشریه‌ی محلی در ۱۶ سالگی به چاپ رسانید. او سپس با رفتن به دانشگاه و انتشار شعرهایش شهرت افزونتری پیدا کرد. همچنین فرصت یافت با شاعران و نویسندگان همدوره‌ی خود آشنا شود.
او پس از فراغت از تحصیل مدتی به عنوان کارمند دولت شیلی به برمه و اندونزی رفت.مدتی نیز به عنوان مامور به کنسولگری شیلی در بارسلون و بعد کنسول شیلی در مادرید رفت. در همین دوره بود که جنگ‌های داخلی اسپانیا درگرفت و نرودا تمام وقت خود را درگیر سیاست ساخت و به هواداری از کمونیسم مشغول شد.آشنایی او با فدریکو گارسیا لورکا در همین زمان صورت گرفت. نرودا فعالیت‌های سیاسی‌اش را به همراه فعالیت‌های ادبی تداوم داد. در دهه‌ی ۵۰ به شیلی بازگشت و در دهه‌ی ۶۰ به انتقاد از سیاسیت‌های آمریکا در جنگ ویتنام پرداخت. در ۱۹۷۰ نام او به عنوان نامزد ریاست جمهوری مطرح بود اما وی از سالوادور آلنده حمایت کرد. در ۱۹۷۱ برنده‌ی جایزه نوبل ادبیات شد و در ۲۳ سپتامبر۱۹۷۳ درگذشت.
پستچی، من هستم، خاطرات من، ما بسیاریم، اشعار تکمیلی، اقامت بر روی زمین، سرودهای همگانی، بیست سرود عاشقانه و یک غم آوا، آوای جهانی، تاریک و روشنا و یادبودهای جزیره‌ی سیاه از آثار نرودا هستند که بخشی از آن‌ها در ایران ترجمه و منتشر شده‌اند.