تازه های کتاب در ایران  - بخش دهم- دی ماه  139۵ 

 

نسرین پورهمرنگ

قدم زدن/

توماس برنهارد/ ترجمه‌ی شهروز رشید/ انتشارات روزنه/ ۱۴۶ صفحه

   توماس برنهارد، داستان‌نویس، نمایشنامه‌نویس و شاعر اتریشی است. وی در فاصله‌ی سالهای ۱۹۳۱ تا ۱۹۸۹ زندگی کرد. منتقدان ادبی آثار او را در ردیف خلاقیت‌های بزرگ ادبی پس از جنگ جهانی دوم محسوب می‌کنند و خود وی را از مهمترین نویسندگان المانی زبان که طی سالهای پس از جنگ جهانی دوم پا به عرصه‌ی حیات گذاشت. توماس برنهارت از پدر و مادری اتریشی در هرلین هلند چشم به جهان گشود. البته او هرگز موفق نشد با پدرش آشنا شود. برنهارد حاصل یک رابطه‌ی نامشروع بود. به همین علت مادرش هنگامی که تولد فرزندش نزدیک شد به هرلین رفت و پس از تولد توماس به نزد والدینش در اتریش بازگشت. 


 مادرش پنج سال بعد از تولد توماس دوباره ازدواج کرد و به همراه همسر و فرزندش به تراون اشتاین در باواریای آلمان مهاجرت کرد. در سال ۱۹۴۱ به مدرسه‌ی شبانه‌روزی فرستاده شد. سه سال بعد پدربزرگش او را نزد خود در سالزبورگ برد و او را در یک مدرسه‌ی موسیقی ثبت نام کرد تا با موسیقی و خوانندگی آپرا اشنا شود. اما این سال‌های خوب برای توماس به سرعت سپری شد و در سال ۱۹۴۹ پدربزرگ که حامی وی بود درگذشت. سال بعد نیز مادرش را از دست داد. شاید از شدت تنهایی بود که توماس در سال ۱۹۵۰ با زنی به نام هدویگ اشتاویانیسک که ۳۷ سال از او بزرگتر بود تن داد. البته این زن بعدها به یگانه حامی برنهارد در زندگی‌اش تبدیل شد و برای پیشرفت ادبی او کمک‌های فراوانی انجام داد.برنهارد از این زن او با عنوان آدم زندگیاش یاد کرده است. دوستی‌شان تا زمان مرگ هدویگ در ۲۹ آوریل ۱۹۸۴ ادامه داشت.

 برنهارد بار دیگر توانست به دانشگاه بازگردد و  از سال ۱۹۵۵ تا ۱۹۵۷، در دانشگاه موتزارت در سالزبورگ، آواز، نمایشنامه‌نویسی و بازیگری خواند.

اما این نویسنده‌ی اتریشی به علت تندخویی‌اش همواره حاشیه‌های فراوانی را در کنار فعالیت‌های ادبی‌اش همراه خود داشت. او به صراحت از مردم کشورش اتتقاد می کرد و حتی پیش از مرگ، انتشار و اجرای اثارش را در کشور خود قدغن ساخته بود. البته وارثانش استثناهایی را برای این حکم قائل شدند و برخی از آثار او را در کشور منتشر ساختند.

برنهارد حتی نسبت به ناشرش نیز حس ملایمی نداشت و نامه‌های تند و گزنده‌یی به او می فرستاد. این در حالی بود که او ناشرش را (اونزلد رئیس انتشارات معروف زورکامپ)، شکسپیر جهان نشر می‌خواند و ناشرش نیز او را با ساموئل بکت و فرانتس کافکا مقایسه می‌کرد.

برنهارد در سال ۱۹۸۹ در گموندن در شمال اتریش درگذشت. خانه‌اش در اولسدورف موزه و مرکز مطالعه و اجرای آثارش شده است.

کتاب قدم زدن که به تازگی توسط انتشارات روزنه منتشر و راهی بازار نشر شده است به دیوانگی و جنون، هستی و تفکر پرداخته است. از نظر نویسنده، جنون حاصل تفکر و اندیشیدن به جهان هستی است. برنهارد این بن‌مایه را در سایر آثارش نیز به‌گونه‌یی بازتاب داده است.

از جمله آثار برنهارد که به فارسی ترجمه شده است می‌توان به یائورِگ، رئیس‌جمهور(نمایشنامه)،جشن تولد بوریس (نمایشنامه)، و دارمرز و دو داستان دیگر اشاره کرد.

رمان قدم زدن بیشتر به بازی‌های زبانی و فُرم می‌پردازد و طی بازی های واژگانی، خواننده با روند رنجبار تبدیل اندیشه به زبان آشنا می‌شود.

 

سیری در نظریه پیچیدگی/

ملانی میچل/ ترجمه‌ی رضا امیر رحیمی/ نشر نو/ ۵۳۰ صفحه

سیری در نظریه پیچیدگی  عنوان اثری است ازملانی میچل که در سال ۲۰۰۹ منتشر شد و اینک با ترجمه‌ی رضا امیر رحیمی به فارسی ترجمه و نشر نو آن را منتشر کرده است.

ملانی میچل نویسنده‌ و ریاضیدان امریکایی است. در لس‌انجلس به دنیا آمد و در دانشگاه براون به تحصیل ریاضی و ستاره‌شناسی پرداخت. از دانشگاه میشیگان دکترای خود در رشته‌ی کامپیوتر را دریافت کرد. در همین دانشگاه به همراه استاد راهنمای خود به تحقیق و مطالعه درباره‌ی برنامه‌های کامپیوتری که امکان مقایسه بین سیستم‌های پیچیده را فراهم می‌ساخت پرداخت. او در حال حاضر استاد علوم کامپیوتر در دانشگاه ایالت پورتلند می‌باشد و همچنین در انستیتوی سانتافه به عنوان استاد مدعو به تدریس مشغول می‌باشد.

کتاب نظریه‌ی پیچیدگی وی در سال ۲۰۱۰ جایزه‌ی کتاب علمی فی بتا کاپا را دریافت کرد و از طرف سایت آمازون به عنوان یکی از ده کتاب پرفروش علمی در سال ۲۰۰۹ معرفی شد و مدتها در فهرست کتابهای پرفروش علمی قرار داشت. این کتاب درباره‌ی نظریه‌ی سیستم‌ها و ارتباط آن با علوم کامپیوتر نوشته شده است. تشخیص ویژگی های مشترک و زیربنایی پیچیدگی در طبیعت و حوزه‌هایی از علوم کامپیوتر، ژنتیک، زیست شناسی و شبکه‌های اقتصادی، سیاسی و اجتماعی در این کتاب مورد بررسی قرار گرفته است.

میچل درباره‌ی اندیشه‌ی نگارش این کتاب چنین می‌گوید: در سال ۱۹۸۴ هنوز اصطلاح سیستم های پیچیده را نشنیده بودم، گرچه این گونه اندیشه ها پیش از آن به فکرم راه یافته بودند. دانشجوی سال اول دوره تحصیلات تکمیلی علوم کامپیوتر در دانشگاه میشیگان بودم، و هدفم مطالعه بر روی هوش مصنوعی بود؛ یعنی این که چگونه کامپیوترها را واداریم مانند آدم ها فکر کنند.

او در ادامه‌ی الهامی که برای ایده‌ی خود داشته است چنین می گوید: ایده نوشتن این کتاب وقتی شکل گرفت که برای سخنرانی یادبود اُلم در سانتافه از من دعوت شد _ مجموعه سخنرانی های سالانه ای در مورد سیستم های پیچیده برای عموم، که به یادبود ریاضیدان بزرگ استانیسلاو الم برگزار می شود. عنوان رشته سخنرانی های من این بود: گذشته و آینده علوم پیچیدگی.

به گفته‌ی نویسنده، این کتاب نسخه‌ی تعمیم یافته‌یی از آن سخنرانی‌هاست که به روی کاغذ آمده است. پرسش‌هایی که که در جامعه‌ی سیستم‌ها میچل و عده‌یی دیگر را مجذوب خود ساخت در این کتاب گرد آمده است تا درباره‌ی آنها کندوکاو شود و شاید پاسخ برخی از آنها داده شود.

این کتاب در پنج بخش تدوین شده است که عبارتند از:

پس زمینه و تاریخچه، حیات و تکامل در کامپیوترها، محاسبه نمایان،تفکر شبکه ای و نتیجه گیری. این پنج بخش در مجموع حاوی ۱۹ فصل است. پیچیدگی چیست؟، دینامیک، آشوب، پیش بینی، تکامل، علم ژنتیک به زبان ساده و تعریف ، اندازه گیری پیچیدگی،حیات و تکامل در کامپیوترها،برنامه های کامپیوتری تولیدمثل کننده و آلگوریتم های ژنتیک از جمله فصل های این کتاب می‌باشند.

در بخشی از این کتاب چنین آمده است:

   حال، طبق نظر وولفرام، چون قواعد بسیار ساده ای مانند قاعده ۱۱۰، می توانند محاسبه عام را امکان پذیر کنند، پس اکثر سیستم های طبیعی _ و بغرنج تر از قاعده ۱۱۰ _ نیز احتمالا می توانند محاسبه عام را امکان پذیر کنند. وولفرام معتقد است هیچ محاسبه ای پیچیده تر از محاسبه ای نیست که کامپیوتر عام با فرض ورودی درست، می تواند به انجام برساند. بدین ترتیب پیچیدگی محاطبات ممکن در طبیعت سقفی دارد.

همان طور که در فصل چهارم توضیح دادم، آلان تورینگ نشان داد که کامپیوترهای عام در اصل می توانند هر چه را محاسبه پذیر است محاسبه کنند. اما برخی از محاسبات از بقیه ساده تر هستند. گرچه هر دو مورد زیر را می توان روی یک کامپیوتر اجرا کرد، اما برنامه ۱ + ۱ را محاسبه کنید از برنامه ای که آب و هوای کره زمین را شبیه سازی می کند، محاسبات ساده تری دارد، درست است؟ اما اصل وولفرام در واقع تاکید می کند که بغرنجی تمامی محاسباتی که عملا در طبیعت انجام می شود یکسان است.

گفتنی اینکه نظریه‌ی سیستم ها حاصل رویکرد سیستمی به مسائل گوناگون اجتماعی و حیات طبیعی است. این نظریه به تدریج شکل گرفت و روش‌شناسی در علوم مختلف را تحت تاثیر قرار داد. در این رویکرد نظری عقیده بر این است که رشته‌های گوناگون علمی از روش‌ها، واژه‌ها و اصطلاحات یکدیگر بهره گرفته‌اند، بنابراین می‌توان رویکردی کلی نسبت به همه‌ی علوم داشت. رویکرد سیستمی سعی دارد تا با نزدیک ساختن رشته‌های مختلف علمی به یک دانش جهانی دست یابد و بر پیچیدگی های علوم فائق آید.

این کتاب پیشتر در سال ۹۲ با عنوان پیچیدگی و با ترجمه‌ی محمدصالح سعادتمند و نشر شورآفرین منتشر شده بود.