تازه های کتاب در ایران  - بخش دوازدهم- اسفند ماه  1393 

 

نسرین پورهمرنگ

   

درآمدی بر اندیشه‌‌ی هانس بلومنبرگ/

فرانتس یوزف وتس/ ترجمه‌ی فریده فرنودفر و امیر نصری/ نشر چشمه/ 245 صفحه

هانس بلومنبرگ؛ فیلسوف و اندیشمند آلمانی است که در سال ۱۹۲۰ در شهر لوبک آلمان بدنیا آمد و در سال ۱۹۹۶ در آلتنبرگ درگذشت. وی به دشوارنویسی معروف است و آثار وی به‌طور عمده شامل بحث‌هایی در زمینه‌های دوران پس از رنسانس اروپایی و گسست‌های فکری این دوران نسبت به قرون وسطی می باشد.

بلومنبرگ در لوبک، فرانکفورت و هامبورگ به تحصیل پرداخت. او عضو بنیاد پژوهش آلمان و استاد چند دانشگاه آلمانی بود. وی در فلسفه، تاریخ اندیشه، اسطوره‌شناسی و تاریخ آثار ارزنده‌ای از خود به یادگار گذاشته است.

مؤلف کتاب درآمدی بر اندیشه‌‌ی هانس بلومنبرگ از مهمترین جنبه‌های فکری این فیلسوف آلمانی چشم‌اندازهایی دراختیار خواننده گذاشته است. مولف خود در بخش‌هایی از کتابش نگاهی نقادانه به آثار بلومنبرگ داشته است.

بلومنبرگ در نوشته‌هایش از جمله کتابی با عنوان حقانیت عصر جدید، به گسست فکری و ساختاری دنیای جدید از دوران گذشته‌ی قرون وسطی پرداخته است و برخلاف نویسندگانی مانند کارل اشمیت که به چنین گسستی اعتقاد ندارند، او اظهار می‌دارد که این گسست بنیادی به واسطه‌ی در مرکز قرار گرفتن اندیشه‌های انسانگرایانه و کنار زدن بند و سلطه‌ی الهیات مسیحی حاصل شده است.

کنار زدن جزم‌اندیشی‌های الهیات مسیحی این امکان را مهیا ساخت تا انسانها فرصت حاکمیت بر سرنوشت خویش را فراهم سازند. دفاع بلومنبرگ از مشروعیت اندیشه‌های عصر جدید او را به دیدگاههای کسانی چون ارنست کاسیرر نزدیک می‌سازد و درعوض درمقابل کسانی همچون فردریش نیچه، اریک وگلین، کارل اشمیت، اسوالد اشپنگلر و بعدها تئودور آدورنو و ماکس هورکهایمر قرار می‌دهد که به نفی و نقد مدرنیته پرداختند.

به گفته‌ی مترجمان کتاب درآمدی بر اندیشه‌‌ی هانس بلومنبرگ، با وجود تلاشهای مترجمان انگلیسی زبان و مولفان آلمانی برای معرفی آثار این اندیشمند به سایرین، در ایران این متفکر بسیار ناشناخته باقی مانده است وتاکنون هیچ اثری از وی به زبان فارسی ترجمه و منتشر نشده است. ترجمه‌ی این اثر تالیفی در واقع نخستین تلاش جدی برای معرفی بلومنبرگ به خوانندگان فارسی زبان است.

 فرانتس یوزف وتس، مؤلف کتاب درآمدی بر اندیشه‌‌ی هانس بلومنبرگ تمام تلاش خود را در این کتاب به عمل آورده تا به رغم دشوارنویسی و مغلق‌گویی بلومنبرگ، خواننده را با بُن‌مایه‌های اساسی اندیشه‌های این فیسوف آلمانی آشنا سازد.اگرچه این‌کار برای مولف به هیچ‌وجه آسان نبوده است.

تلاش پیگیر و مداوم انسان‌ها برای اثبات وجود خویش در برابر قدرت مطلقی که نسبت به آرزوها و تمناهای وی بی‌اعتناست و پرسش از معنای وجود در دل این جهان بی‌معنا، از بُن‌مایه‌های اندیشه‌های بلومنبرگ به شمار می‌روند. به ویژه او در کتابی با عنوان کار برروی اسطورهاز تاریخ تحول ذهنیت انسانی و تلاش آدمیان برای غلبه بر آنچه وی مطلق العنانی واقعیت می‌نامد، از خلق شیوه‌هایی سخن به میان می‌آورد که از رنج زیستن بر زمین و واقعیت‌های سخت آن حکایت دارد.

 

پادشاه/

 دونالد بارتلمی/ ترجمه‌ی مزدک بلوری/ نشر نی/ 176 صفحه

 پادشاه عنوان رمانی است که دونالد بارتلمی؛ نویسنده‌ی پست مدرن آمریکایی آن را به نگارش درآورده است و مزدک بلوری آن را ترجمه و در اختیار خوانندگان فارسی زبان قرار داده است.

از بارتلمی به عنوان  بنیانگذار رشته‌ی نویسندگی خلاق در دانشگاه هوستن آمریکا یاد می‌کنند. او در سال 1931 در فیلادلفیا به دنیا آمد. دو سال بعد از به دنیا آمدنش، خانواده‌ی او به تگزاس نقل مکان کردند، پدر دونالد در تگزاس توانست در دانشگاه هوستون در رشته‌ی معماری به تدریس مشغول شود. دونالد در همین دانشگاه در رشته‌ی روزنامه نگاری به تحصیل پرداخت. او در سال ۱۹۵۳ به جنگ کره اعزام شد و در یک نشریه ی ارتشی به کار مشغول شد. بعد از بازگشت به آمریکا تحصیلات خود را در رشته‌ی فلسفه در دانشگاه هوستون ادامه داد، اما بدون اینکه تحصیل خود را به پایان برساند، از ادامه‌ی تحصیل انصراف داد. بارتلمی چهار بار ازدواج کرد، از همسر سومش صاحب دختری به نام آنی و از همسر چهارمش صاحب دختر دومش، کیت، شد. وی علاوه بر داستان نویسی به روزنامه‌نگاری نیز مشغول بود و به عنوان سردبیر، مدیر موزه و استاد دانشگاه نیز مشغول به کار بود. در سال 1961 نخستین داستان کوتاه خود را منتشر ساخت.

بارتلمی را پدر داستان‌های نوگرا می نامند، البته او به نوشتن داستان‌های علمی و تخیلی گرایش نداشت. اما آثار او را بسیار جریان‌ساز می‌دانند که از پیشروترین آثار موج‌نوی علمی‌تخیلی و سایبرپانک محسوب می‌شود. وی در سال 1989 دراثر بیماری سرطان درگذشت.

رمان پادشاه، آخرین اثری است که این نویسنده‌ی پست مدرن آمریکایی به تحریر درآورد. بارتلمی نگارش این رمان را در ماه مه 1989 به پایان رساند و در ژوئیه 1989 درگذشت. بارتلمی برای نگارش این رمان از افسانه شاه آرتور از افسانه‌های قوم سلت که بعدها مورد پذیرش اهالی بریتانیا نیز قرار گرفت، بهره برده است. گفته می‌شود رمان پادشاه به همراه رمان نام گل سرخ نوشته‌ی اومبرتو اکو؛ نویسنده‌ی ایتالیایی  در زمره‌ی شناخته‌ شده‌ترین رمان‌های پست‌مدرنیستی می‌باشند.