تازه های کتاب در ایران  - بخش یازدهم-بهمن ماه  1393 

 

نسرین پورهمرنگ

   

هشتاد سال داستان کوتاه ایرانی/

حسن میرعابدینی/ انتشارات کتاب خورشید/ 2 جلد-چاپ ششم/

هشتاد سال داستان کوتاه ایرانی‌ به همت تاریخ‌نویس ادبیات ؛ حسن میرعابدینی به چاپ ششم رسید. در این کتاب مولف کوشیده بهترین نمونه‌های داستانی از نویسندگان سال‌های 1300 تا 1380 را به همراه شرح حالی از نویسندگان داستان‌ها و سبک نگارشی شان بهخواننده ارائه دهد.

مولف کار پژوهشی خود را در 2 جلد ارائه داده است و در جلد نخست که به اثار داستان نویسان سال‌های 1300 تا 1360 می‌پردازد نمونه‌های متفاوتی از آثار این داستان نویسان را نیز به خواننده ارائه می‌دهد تا تفاوت سبکی این نویسندگان بر خواننده آشکار شود.

جلد دوم این مجموعه نیز فاصله‌ی سالهای 1360 تا 1380 را دربرمیگیرد. عابدینی در پیشگفتار این کتاب آورده است:در این مجموعه مضمون‌ها و صناعت‌های نگارشی متفاوتی دارند که می‌توانند معرف گرایش‌های مختلف داستان‌نویسی ایران (بین سال‌های 1300 تا 1360) باشد. پس از آوردن دو داستان از صادق هدایت (داش آکل) و بزرگ علوی (گیله‌مرد) در میان‌پرده 1 می‌نویسد: جمالزاده، هدایت و علوی، به عنوان آغازگران داستان‌نویسی جدید ایران، کوشیدند فرم ادبیِ داستان کوتاه را به جامعه بشناسانند و آن را با مقتضیات زبان فارسی هماهنگ کنند. حکایت‌های کوتاه برخلاف افسانه‌های بلند منثور- در سنت ادبی کلاسیک ما جایگاه در خور توجهی داشتند. سال‌های پس از جنگ دوم جهانی و سقوط دیکتاتوری رضاشاه، سال‌های رواج و محبوبیت داستان کوتاه است.

به گفته ی نویسنده، چوبک، گلستان و آل احمد نمایندگان اصلی حرکتی بودند که در این سال‌ها،‌ داستان کوتاه را به یکی از شاخه‌های تنومند ادبیات معاصر تبدیل کرد. اینان در فضایی که با ظهور پیشگامانی چون جمالزاده، هدایت وعلوی به وجود آمده بود پرورش یافتند، اما هر یک صدای خاص خود را پیدا کردند و بر نسلی از خوانندگان تأثیر گذاشتند. اینان که به نوآوری در ادبیات می‌اندیشیدند، برای بازتاب دادن ابعاد تازه واقعیت به قول همینگوی- درگیرِ کارِ تمام‌وقتِ نثرنویسی شدند. آنان داستان را از درون‌گرایی روان‌شناختی آثار هدایت و علوی به سوی ترسیم روابط عینی متمایل کردند.

جلد نخست کتاب هشتاد سال داستان کوتاه ایرانی با آثاری از هوشنگ گلشیری، شمیم بهار،‌ محمود دولت‌آبادی، جمال میرصادقی، گلی ترقی، مهشید امیرشاهی، حسن تهرانی، شهرنوش پارسی‌پور،علی اشرف درویشیان ، احمد محمود، نادر ابراهیمی و... به پایان می‌رسد.

در جلد دوم این مجموعه منتخبی از داستانهای منتشر شده از داستان نویسان ایرانی در داخل و خارج از کشور طی 2 دهه‌ی اخیر گردآوری شده است.

میرعابدینی درباره‌ی روند داستان‌‌نویسی ایرانیان مهاجر می‌نویسد: داستان‌های کوتاهی از ایرانیان مهاجر به ویژه تا نیمه دهه‌ی هفتاد- در نقاط مختلف جهان و از نظرگاه‌های فکری و ادبی گوناگون نوشته شده است. در نخستین داستان‌ها، حضور خاطره چشمگیر است: مسائل خانوادگی، در به دری‌های ناشی از فعالیت سیاسی، عشق‌های ناکام، و... کم کم که مهاجر در محیط جدید جا می‌افتد، آرامشی می‌یابد و زبان می‌آموزد، به مسائل تازه‌تری می‌پردازد. می‌کوشد از سویی پیوند خود را با ادبیات و فرهنگ ملی حفظ کند و از سویی آموخته‌های خود را از فرهنگ جهانی در آثارش متبلور سازد.

وی در ادامه می‌افزاید: ادبیات داستانی امروز دوره بحرانی رشد خود را می‌گذارند. این رشد، عوارض خاص خود را هم دارد؛ مثلا با داستان‌های متعددی مواجه می‌شویم که ظاهرا نو و تجربی‌اند، در حالی که نوع نگاه نویسنده آنها به زندگی نو نشده و کهنه مانده و ترکیب ناهماهنگی از نگاهی قطعیت‌اندیش در قرمی قطعیت‌گریز پدید آورده است.

جلد دوم این کتاب با داستان‌هایی از علی خدایی، جعفر مدرس صادقی ، بهنام دیّانی ، زویا پیرزاد ، بیژن نجدی ، شهلا پروین‌روح، حسین مرتضائیان آبکنار، احمد اخوت ، شهلا شفیق، بهرام مرادی و ... به پایان می‌رسد.

پیش از این نیز یکصد سال داستان نویسی در ایران از همین مولف به بازار کتاب عرضه شده بود.

 

مرگ دنتون و داستان‌های دیگر/

(مجموعه آثار)/ ترجمه‌ی مجتبی ویسی/ نشر آموت/ 208 صفحه

مرگ دنتون و داستان‌های دیگر؛ مجموعه‌یی است شامل 8 داستان که از میان اثار چند نویسنده‌ی صاحبنام برگزیده شده است. این نویسندگان هریک سبک مخصوص خود را در نگارش داستان دارد، اما مضمون‌هایی از جمله مرگ، روابط زناشویی و خانوادگی این داستاها را به یکدیگر پیوند می‌دهد.2 داستان نیز از مایه‌های طنز برخوردارند. این آثار و نویسندگانشان عبارتند از: طبيعت بيجان (دان دليلو)،  توازن ممتاز (استیفن کینگ)،  عالم خاکی (سام شپارد) ، خبر بد (مارگارت اتوود)، پدرم با من از حقایق پیری می‌گوید (گریس پیلی) ، مرگ دنتون (مارتین ایمیس) ، هرچه گرو بگذاری، من از گرو در می‌آورم (شرمن الکسی) و مرگ در اکسلسیور (پی. جی. ودهاوس).

مارگارت اتوود، سام شپارد، استیفن کینگ و شرمن الکسی از جمله نویسندگان سرشناسی هستند که در این مجموعه اثری از آنها گنجانیده شده است.

مارگارت اِلنور اتوود نویسنده، شاعر، منتقد ادبی، فعال سیاسی و فمینیست سرشناس کانادایی است. از جمله آثار مهم وی می‌توان به  آدمکش کور برنده‌ی جایزه‌ی بوکر سال ۲۰۰۰ و اوریکس و کریک اشاره کرد.

ساموئل شپارد راجرز چهارم نمایش‌نامه‌نویس، کارگردان و بازیگر آمریکایی است.از جمله فیلم‌هایی که او در آنها به ایفای نقش پرداخته است می‌تان به چیزهای درست، بلک‌تورن و باندیداس اشاره کرد. شپارد یکی از نویسندگان فیلم‌نامه‌ی فیلم پاریس- تگزاس بود. وی در سال ۱۹۷۹ برای نمایش‌نامه‌ی کودک مدفون جایزه‌ی پولیتزر را دریافت کرد.سام شپارد علاوه بر نمایشنامه، داستان کوتاه هم می نویسد. در ایران مجموعه داستان خواب خوب بهشت از او منتشر شده است.

استیفن ادوین کینگ نویسنده‌ی آمریکایی خالق بیش از ۲۰۰ اثر ادبی در گونه‌های وحشت و خیال‌پردازی است. بسیاری از آثار او مورد اقتباس کارگردانان سینما قرار گرفته است.از جمله آثار وی که در ایران منتشر شده است می‌توان به هرآنچه دوست داری، از دست خواهی داد، در قتلگاه، مرگ جک همیلتون، احساسی که فقط به زبان فرانسه قابل بیان است، خواهران کوچک ایلوریا و مرد کت شلوارمشکی اشاره کرد.

شرمان الکسی کمدین، فیلمنامه‌نویس، تهیه‌کننده‌ی فیلم و ترانه‌سرا است. او نویسنده‌ای سرخپوست است و معروفترین اثر وی خاطرات کاملاً واقعی یک سرخ‌پوست پاره‌وقت نام دارد. این کتاب در سال 2007 منتشر شد و صاحب چندین جایه‌ی ادبی شد. این رمان به دلیل اشاره‌کردن به برخی موضوعات مانند الکلیسم، فقر، قلدری، تحریک فیزیکی، مرگ غم انگیز شخصیت‌هایش و بکارگیری فراوان دشنام و ناسزا در جای جای رمان بحث‌ها و انتقادهای فراوانی را برانگیخت. به همین سبب برخی از مدارس آن را از کتابخانه‌ی مدرسه حذف و گنجاندن آن را در برنامه‌های درسی ممنوع کردند.

دیگر نویسندگان این مجموعه عبارتند از: دان دليلو، گريس پيلى، مارتين ايميس و پى جى ودهاوس.