تازه های کتاب در ایران  - بخش نخست - فروردین ماه  1392 

 

نسرین پورهمرنگ

 

دموکراسی پس از لیبرالیسم (پراگماتیسم و سیاست مشارکت)/

رابرت بی. تلیس/ ترجمه ی عسگر قهرمانپور/ انتشارات طرح نو/ 255 صفحه

انتشارات طرح نو به تازگی کتابی با عنوان دمکراسی پس از لیبرالیسم ترجمه و منتشر کرده است که به دغدغه‌های متفکران علوم و فلسفه‌ی سیاسی درباره‌ی چالش‌های نظامهای دمکراتیک در قرن حاضر می‌پردازد.

رابرت بی، تلیس؛ نویسنده‌ی کتاب حاضر، استاد فلسفه در دپارتمان فلسفه در دانشگاه وَندر بلت آمریکاست. وی از جمله استادان پُرکار این دانشگاه است که علاوه بر نگارش مقاله‌های متعدد علمی، کتابهای متعددی را نیز ویراستاری و یا تالیف کرده است.  

  در آستانه‌ی قرن بیست و یکم، دمکراسی به مثابه واژه‌ای که بر ساختار حکومتی و سیاسی مبتنی بر نمایندگی (مستقیم و یا غیر مستقیم) مردم دلالت می‌کند، شناخته شده‌تر و معتبرتر از آن است که کمتر کسی بخواهد در مخالفت با این سبک حکومتی ابراز عقیده کند. حتی حکومت‌های مستبد و خودکامه نیز نظام حکومتی خویش را نوعی دمکراسی قلمداد می‌کنند. کم‌اقبالی مردم به سیاست و امور اجتماعی در کشورهای خاستگاه دمکراسی که اغلب از حاکمیت نظامهای لیبرال دمکراسی برخوردارند، دمکراسی را با چالش‌ها و تناقض‌های جدی مواجه ساخته است.

نویسنده به نقل از جامعه‌شناس صاحبنام انگلیسی- آنتونی گیدنز- به موضوعی اشاره می‌کند که وی آن را پارادکس دمکراسی می‌نامد:

دمکراسی در سرتاسر جهان در حال گسترش است... اما در دمکراسی‌های بالغ که سایر نقاط دنیا ظاهرا" درحال کُپی‌برداری از آن هستند، ناامیدی گسترده‌ای نسبت به فرآیندهای دمکراتیک وجود دارد. در بیشتر کشورهای غربی، میزان اعتماد به سیاستمداران در سال‌های گذشته کاهش پیدا کرده است. مردمان کمتری پای صندوق‌های رای می‌روند. این ناامیدی به ویژه در ایالات متحده کاملا" مشهود است. بیشتر مردم به ویژه جوانان اشتیاقی به سیاست پارلمانی ندارند. چرا در کشورهای صاحب دمکراسی، شهروندان از دمکراسی دلسرد و ناامید می‌شوند و همزمان این دلسردی در دیگر مناطق دنیا گسترش می‌یابد.؟!

وی همچنین به وجود حفره‌های بزرگ در بافت زندگی سیاسی و اجتماعی جوامع مدرن اشاره می‌کند و به نقل از تدا اسکاچ پل می‌نویسد:

با کِلبی مسلکی عمیقی روبه‌رو هستیم. افزایش اشکال زیان‌آور انزواگرایی، دلتنگی، ناامیدی و به سخنی دیگر ضعیف شدن جهانی که آن را جامعه‌ی مدنی دمکراتیک می‌نامیم، جهانی که گروهها و انجمن‌ها و روابط را به هم پیوند می‌دهد.

نویسنده پس از نقل نمونه‌هایی از این دست، از لزوم بازنگری در بنیان اندیشه‌های سیاسی حاکم بر جوامع مدرن سخن به میان می‌آورد.

ضرورت بازاندیشی در بنیادی‌ترین سطوح دمکراسی، مبنای بحث‌های مطرح شده در کتاب دمکراسی پس از لیبرالیسم را تشکیل می‌دهد که رابرت بی تلیس آن‌را تالیف کرده است.

وی ضمن بررسی آرای منتقدان معروف نظریه‌ی لیبرال، می‌کوشد تا با ارائه‌ی یک الگوی مشارکتی، به حل و فصل تناقض‌های موجود در نظریه‌ی لیبرالیسم کمک کند. البته او در جست و جوی یک نظریه‌ی جامع مشارکتی است که از قبل به هیچ برنامه‌ی سیاسی خاصی پایبند نباشد. وی این الگوی مشارکتی را در ریشه‌های پراگماتیسم یافته است.

کتاب در 7 فصل تدوین شده است که عبارتند از:دمکراسی در آستانه ی قرن جدید/ لیبرالیسم چیست؟/ جدال در نظریه‌ی لیبرال/ سه پاسخ لیبرال/ چرخش مشارکتی در نظریه‌ی دمکراتیک/ برداشتی پراگماتیستی از دمکراسی مشارکتی/ به سوی فرهنگ مشارکتی

نویسنده در فصل‌های اول تا پنجم کتاب به طرح مشکلات در نظام‌های لیبرال دمکراتیک معاصر و آنچه خود تناقض‌های موجود در فلسفه‌ی سیاسی لیبرالیسم می‌نامد، می‌پردازد و تلاش‌هایی که تاکنون برای حل این ابهامات از جانب نظریه پردازان شده را مورد نقد و بررسی قرار داده و در فصل‌های ششم و هفتم طرحهای پیشنهادی خود را مورد بحث قرار می‌دهد.

  

خاطرات زمستان/

پل استر/ ترجمه‌ی خجسته کیهان/ نشر افق/ 196 صفحه

از 10 سال پیش به این‌طرف که ترجمه‌هایی از آثار پل‌ استر در ایران منتشر شده است، این نویسنده‌ی آمریکایی طرفداران فراوانی

در ایران پیدا کرده و بسیاری از آثار او به فاصله‌ی کوتاهی پس از انتشار در زادگاه نویسنده، در ایران نیز ترجمه و منتشر شده است. پل استر از نثری ساده و روان برخوردار است که پیگیری حوادث جذاب را با همین نثر ساده برای خواننده‌ی ایرانی دلپذیر می‌سازد.

کتابی که به تازگی از وی با ترجمه ی خجسته کیهان منتشر شده خاطرات زمستان نام دارد و نویسنده در این کتاب، به روایت خاطرات دوران پیری‌اش می‌پردازد.

استر پیش از این نیز دو کتاب خاطرات از شرح حوادث دوران مختلف زندگی‌اش با عنوان‌های بخور و نمیر و اختراع انزوا منتشر کرده است که درباره ی اشتباهات و شکست‌های نویسنده در دوران زندگی‌اش بوده است. اما در کتاب خاطرات زمستان؛ استر که در آستانه‌ی 65 سالگی قرار دارد، گُذر عمر را بیش از هرزمان دیگر احساس می‌کند و زمان را رقیبی بی‌رحم قلمداد می‌نماید.

وی در این کتاب، به دور از دغدغه‌های دنیای نویسندگی، حوادثی را به ثبت می‌رساند که در زندگی‌ شخصی‌اش تاثیرگذار بوده است. روایت مشاهدات روزانه و پستی بلندی‌های زندگی موجب شده تا زندگینامه‌ی خودنوشت استر با عنوان خاطرات زمستانی به مانند یک رمان به نظر برسد. 

استر در این کتاب نگاهی موشکافانه به ذهن، بدن و خلاقیت در گذر زمان می‌اندازد. استر، قائم‌مقام انجمن جایزه‌ پن در آمریكاست و كتاب‌هایش به زبان‌های مختلف در دکشورهای مختلف ترجمه شده‌اند.

  

جنایت و مکافات/

فئودور داستایفسکی/ ترجمه‌ی پرویز شهدی/ نشر کتاب پارسه/ 659 صفحه

پرویز شهدی؛ مترجم توانمند کشورمان که نخستین بار حدود 60 سال پیش خلاصه‌ای از داستان جنایت و مکافات را ترجمه کرده بود، اینک بار دیگر ترجمه‌ای جذاب و خواندنی از رمان جنایت و مکافات اثر مشهور فئودور داستایفسکی را به بازار کتاب ارائه داد تا علاقمندان آثار این نویسنده‌ی روسی بتوانند ترجمه‌ای متفاوت از این رمان را مطالعه کنند.

داستایفسکی در سال ۱۸۶۶ میلادی جنایت و مکافات را نوشت و در اکتبر همان سال رمان قمارباز را در ۲۶ روز به رشته تحریر در آورد.

از ویژگی‌های برجسته‌ی آثار داستایفسکی، روانکاوی و بررسی ویژگی‌های روحی و درونمایه‌های شخصیتی سوژه‌های داستان است. ارائه‌ی تصویری عمیق از زندگی مردمی عصیان زده، بیمار و روان‌پریش که در اجتماعی بیمار ناگزیر از زندگی کردن هستند، توانمندی‌های داستایفسکی در مقام یک نویسنده را به خوبی نشان می‌دهد.

داستایفسکی، اگرچه بیش از 60 سال زندگی نکرد، اما آثاری که طی این مدت خلق کرد، آن اندازه برای نویسنده‌اش اعتبار و شهرت به همراه آورد که نامش را برای همیشه در تاریخ ادبیات جهان جاودان نماید. از جمله آثار وی می‌توان به جن زدگان، ابله، قمار باز، برادران کارامازوف و جنایت و مکافات اشاره کرد.

جنایت و مکافات پیش‌ از این نیز به قلم مترجمانی چون مهری آهی، علی صحرایی و اصغر رستگار به فارسی ترجمه شده بود.