تازه های کتاب در ایران  - بخش دوازدهم - اسفند ماه  1391 

 

نسرین پورهمرنگ
 

 

حکمروایی شهری و مشارکت محله‌ای/

با همکاری گروهی از محققان و نظارت دکتر مینا سعیدی‌شهروز/ انتشارات تیسا/ 94 صفحه

حکمروایی شهری و مشارکت محله‌ای عنوان نهمین جلد از مجموعه‌ی نیم‌رخ شهری است که به تحقیقات میدانی در محله‌های بریانک و هفت‌چنار در تهران و مقایسه‌ی آن با محله‌ی سن بلز در پاریس پرداخته است. در این تحقیق میزان مشارکت ساکنان محله‌ در امور مربوط به محل سکونتشان مورد توجه محققان قرار گرفته است.

این کتاب از جمله آثاری است که در اداره کل مطالعات اجتماعی و فرهنگی شهرداری تهران مراحل پدیدآوری آن به انجام رسیده است. گروه دیده‌بان شهری انجمن ایرانشناسی فرانسه در ایران با همکاری شهرداری تهران مراحل تحقیق و تدوین اثر را به طور مشترک برعهده داشته‌اند.

این تحقیق بر این اساس صورت گرفته است که به اعتقاد محققان شهروندان نقش‌آفرینان اصلی در رسیدن به توسعه‌ی پایدار شهری می‌باشند. آنان معتقدند که ساماندهی شهر و رفع معضلات شهری و محله‌های آن به مشارکت محلی متکی است و سازوکار توسعه با تعامل و همکاری با نهادهای فعال محلی برای اجرای طرح توسعه اجتماعی ـ فرهنگی هر محله روشن می‌شود.

 گروهی که کار مطالعه‌ی این طرح تحقیقی را برعهده داشتند با تلفیق شیوه‌های مشارکتی، مقایسه‌ای، چند رشته‌ای، پژوهشی و اجرایی، طرحی میدانی را به صورت پایلوت (آزمایشی) در دو محله بریانک و هفت‌چنار شهر تهران و محله سن بلز شهر پاریس به اجرا گذاشتند تا از طریق یافته‌های خود، به ابعاد مختلف مشارکت ساکنان محله و سهم نهادهای دولتی و غیر دولتی در بهسازی و نوسازی بافت‌های فرسوده و پرتراکم شهری وقوف یابند.

پرسش اصلی این تحقیق این است که جایگاه حکمروایی شهری و مشارکت محلی در ساماندهی شهری، رفع معضلات شهری و محله‌ها کجاست؟ چه طرح‌هایی در محله‌ها قابلیت اجرایی بیشتری دارند؟ و چگونه می‌توان با نهادهای فعال محلی برای اجرای طرح توسعه اجتماعی ـ فرهنگی محله همکاری کرد؟

محققان این طرح همچنین در پی پاسخ به این پرسش بودند که در زمان حال و آینده برای حاکمیت شهری و مشارکت مردمی محله‌های شهری چه اتفاقی افتاده است و می‌افتد؟

این کتاب زوایای اجتماعی محله، به ویژه حاکمیت شهری و مشارکت مردمی را در این دو محله معرفی می‌کند و نشان می‌دهد که چگونه در طرحی مانند طرح پایلوت بریانک ـ هفت‌چنار از احساس تعلق اهالی به محله و از نهادهای موجود اعم از دولتی و غیر دولتی، رسمی یا خودجوش می‌توان استفاده کرد تا طرحی از پایین به بالا را تا حد ممکن در محله پیاده کرد.

معرفی محله‌ی سن‌بلز در پاریس از دیگر هدفهای این طرح تحقیقی است که مشخصات آن بی‌شباهت به محله‌ی بریانک تهران نیست و از تجربه‌های این محله در 40 سال اخیر با تاکید بر نقش نهادها و حاکمیت شهری و نتایج به دست آمده از آزمون و خطاهایی که در آن رخ‌داده می‌توان به مثابه طرحی پایه‌ای و مقایسه‌ای بررسی و از آن استفاده کرد.

کتاب در چهار بخش اصلی با عنوانهای معرفی دو محله، هویت اجتماعی دو محله، حاکمیت محلی و مدیریت شهری در دو محله و مشارکت در طرح بهسازی و بهبود کیفیت زندگی در دو محله تنظیم شده‌ است.
 

 جامعه‌شناسی/

جی گیبلر/ ترجمه‌ی مهدی شفقتی/ سوی انتشارات آوند دانش/ 356 صفحه 

مجموعه کتاب‌های دایمز، علوم اجتماعی از جمله جامعه‌شناسی را به زبانی ساده برای علاقمندان این رشته معرفی می‌کند و بحث‌های مهم این رشته را در چند سطر به‌گونه‌ای خلاقانه و ساده‌نویسی شده مطرح می‌کند.

نویسنده به خواننده‌ی مشتاق یادآوری می‌کند که جامعه‌شناسی روشی برای تامل و تفکر درباره‌ی جهانی است که در آن زندگی می‌کنیم و می‌کوشد تا حس کنجکاوی خواننده را درباره‌ی ابعاد اجتماعی حیات فرد برانگیزد.

در کتاب جامعه‌شناسی ضمن طرح اصول و مبانی علم جامعه‌شناسی، موضوع برابری و نابرابری در دنیای متکثر امروز مورد توجه مولف قرار گرفته است و درباره‌ی سهم نهادهای اجتماعی دراین زمینه بحث‌هایی مطرح شده است.

موضوعات مورد مطالعه‌ی جامعه‌شناسان همواره می‌تواند حساسیت برخی به‌ویژه مقامهای دولتی را برانگیزد، چرا که جامعه‌شناسان اغلب با نگاهی انتقادی با مسائل و پدیده‌ها روبه رو می‌شوند و ضمن این نگاههای انتقادی، پیشنهادهایی برای تغییر اوضاع و تبدیل سیاست‌ها مطرح می‌کنند که معمولا" برای سیاستمداران خوشایند نیست. به عبارتی، جامعه‌شناسان به موضوعاتی می‌پردازند، که اگر بخواهند از آنها صرفنظر کنند، دیگر علمی به نام جامعه‌شناسی موجودیت نخواهد داشت. از اینرو چه‌ بسا مباحث مورد توجه جامعه‌شناسان می‌تواند در بسیاری موارد جنجال برانگیز باشد.

نویسنده ی این کتاب که نیز فارغ‌التحصیل دانشگاه هاروارد است، در نوع خود ایده‌های بحث‌برانگیزی از جمله درباره‌ی دین، مطلوب بودن حکومت‌های خودکامه و یا در خانه ماندن زنان مطرح می‌کند که البته مخالفان جدی فراوان میان سایر جامعه‌شناسان و صاحبنظران دیگر رشته‌ها دارد.

  

بعد از شعر چه می‌شود؟(دفتر شعر)/

اُزدمیر آصف/ ترجمه‌ی داریوش محمدی‌مجد /انتشارات نارنجستان کتاب/144 صفحه

بعد از شعر چه می‌شود؟ عنوان دفتر شعر اُزدمیر آصف؛ شاعر سرشناس اهل ترکیه است که از منابع مختلف گردآوری شده و

نخستین مجموعه‌ی مستقل از شعرهای این شاعر است که در ایران منتشر شده است.

ترجمه‌ی این مجموعه شعر را داریوش محمدی‌مجد برعُهده داشته است و شامل 112 قطعه شعر از این شاعر می‌باشد.

اُزدمیر آصف در 1923 به دنیا آمد و در 1981 در استانبول ترکیه درگذشت. نخستین نوشته‌هایش در سال 1939 در مجله ثروت فنون چاپ شد، این شاعر سال 1951 چاپخانه هنر را تاسیس و آثارش را با عنوان انتشارات میزگرد منتشر کرد.

این شاعر اهل ترکیه که به هیچ یک از پنج جریان اصلی شعر این کشور - یعنی پنج‌سیلابی‌ها‌، هفت مشعل‌داران، جنبش غریب، قلعه‌داران و نوهای دومین- تعلق ندارد، در ایران ناشناخته است و تاکنون هیچ یک از شعرهای این شاعر به فارسی ترجمه و منتشر نشده است.

شعرهای وی موجز سروده شده و با بکارگیری کمترین واژگان، بیشترین مفاهیم را به خواننده منتقل می‌کند. در شعرهای آصف از مسائل اجتماعی و روابط انسانها سخن به میان آمده و همچنین عشق، جدایی، مرگ و زندگی به تکرار مورد توجه شاعر قرار گرفته‌اند. او در مضامین مورد نظرش عمیق می‌شود و همین تفکرات عمیق گاه او را دچار هیجان می‌سازد و گاه به انزوا و تامل وادار می‌سازد.

دنـیـا بــه چشـم مــن گریخـت، تـو تـو تـو، در آســـتانه‌ی در، نـرمـــای نـوازشـی نیسـت، چگونه‌ای، گلهــا را نخوریـــد، من نبـودم، امروز و امروز و بعد از من شادی باشد از دیگر آثار این شاعر اهل ترکیه می‌باشند.