تازه های کتاب در ایران  - بخش پنجم -مرداد ماه  1390 

 

نسرین پورهمرنگ

 

فلسفه علوم اجتماعی/

 مایکل رووت/ ترجمه ی محمد شجاعیان/ پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی/ 464 صفحه

   کتاب فلسفه علوم اجتماعی توصیف و نقدی است در باره ی فلسفه ی بنیادین بسیاری از پژوهشها و آموزشها در علوم اجتماعی. این کتاب به روشها، ارمانها و سیاستهای پژوهش اجتماعی می پردازد و حول این پرسش نوشته شده که آیا علوم اجتماعی باید از آرمانها و کردارهای دولت لیبرال پیروی کند یا خیر؟

   نویسنده معتقد نیست که علوم اجتماعی باید نسبت به ارزشهای اخلاقی بی طرف باقی بماند. این کتاب در نقد فلسفه ی لیبرال علوم اجتماعی، فلسفه یی بدیل و جانبدارانه ارائه می کند که یک تلقی از خیر را بر تلقیهای دیگر ترجیح می دهد.

  به نظر نویسنده اگر چه آرمان لیبرال برای دولت مناسب است اما برای علوم اجتماعی مناسب نیست. طبق فلسفه ی لیبرال، هیچ سخن یا عملی درون یک حوزه ی معین از زندگی نباید به منظور ترجیح یک آرمان بر آرمان دیگر بر زبان رانده شود. این حوزه ممکن است سیاسی، آموزش، رسانه، هنر یا علم باشد.

   برای مثال در کلاس درس نباید اصول اخلاقی یک اجتماع بر اصول اخلاقی اجتماعی دیگر برتری داده شود و یا در حکومت چیزی گفته شود که به نفع ارزشهای معنوی یک گروه از شهروندان در برابر گروه دیگر باشد.

   همین بی طرفی ارزشی در علوم اجتماعی نیز به مانند یک اصل تخطی ناپذیر حاکم است و محققان علوم اجتماعی حق ندارند درباره ی رفتارهای فاعلان اجتماعی قضاوت اخلاقی کنند و یکی را برتر بنشانند و دیگری را فروتر. یعنی فلسفه ی لیبرال فلسفه یی است که به اصل ضد کمال التزام دارد. اما مولف این کتاب استدلال می کند که ساخت نظریه و جمع آوری داده ها، مقوله بندی و تبیین در علوم اجتماعی بنا به ماهیتشان، التزام به اصل ضد کمال را ناممکن می کنند. به نظر مایکل رووت مساله ی علوم اجتماعی نباید بی طرفی ارزشی باشد بلکه باید به این مساله معطوف شد که چگونه باید جانبداری کرد و از چه چیزی حمایت نمود.

   از نظر مولف بدیل فلسفه ی لیبرال، فلسفه ی کمالگرا است. مطابق دیدگاههای یک علم کمالگرا، شیوه های علم باید مشتمل یا مبتنی بر نگرشی درباره ی انواعی از زندگی باشد که ارزش پیروی کردن دارند. البته نویسنده به این پرسش پاسخ نمی دهد که علوم اجتماعی باید تلقی چه کسانی از خیر را دنبال کند و پاسخ به این پرسش را باز می گذارد.

   نویسنده تعلق خود را به نوعی کمال که اجتماع گرایانه است نیز اعلام می دارد و زندگی سعادتمندانه را به واسطه ی اهداف و آرزوهای مشترک اجتماعی تعریف می کند. عالم علوم اجتماعی به مرور این امکان را می یابد که تلقی های مختلف از خیر را رتبه بندی کند. از آنجایی که فقط یک اجتماع وجود ندارد و اجتماعات متعدد موجودیت دارند، عالم علوم اجتماعی در ابتدا باید دریابد که در کجا ایستاده و با کدامیک از این اجتماعات پیوند دارد؟ وقتی او دریافت که در کجا ایستاده است می تواند بینش خود را برای ارتقا یا اجرای کمال انسانی به کارگیرد.

   این کتاب در 10 فصل تالیف شده است.

 

جاسوسی که از سردسیر آمد/

 جان لوکاره/ ترجمه ی فرزاد فربد/ انتشارات جهان کتاب/ 281 صفحه

   جاسوسی که از سردسیر آمد در سال 2006 عنوان بهترین رمان جاسوسی در تمام دوران را  به وسیله ی منتقدان کتاب دریافت کرد و روزنامه ی تایمز آن را در فهرست 100 رمان برتر جهان قرار داد.

   جذابیت این رمان باعث شد تا فیلمی سینمایی نیز از روی آن ساخته شود که در کشورهای مختلف از جمله ایران اکران شده است.

   این رمان خود به نوعی یک اثر انتقادی است که از روشهای کشورهای غربی برای جاسوسی کردن انتقاد می کند، زیرا این روشها در بسیاری موارد در تضاد با ارزشهای دمکراتیک مورد ادعا در غرب قرار می گیرد.

   عنوان اصلی کتاب جاسوسی که از سرما خلاص شد است اما مترجم به عللی که در کتاب توضیح می دهد ترجیح داد تغییری در عنوان رمان ایجاد نماید.

   داستان در کشور آلمان شرقی سابق اتفاق می افتد یعنی در دوران جنگ سرد و طی 26 بخش تدوین شده است.

   نویسنده نشان می دهد که چگونه ماموران امنیتی کشورهای غربی برای حفظ امنیت ملی کشورهای خود، اصول اخلاقی را زیر پا می نهند و به دروغ و خدعه متوسل می شوند.

   جاسوسی که از سردسیرآمد تنها یک اثر ادبی نیست و نویسنده کوشیده تا روشهای سیاستمداران غربی در ایجاد یک فضای بدبینانه نسبت به کشورهای بلوک شرق را مورد پرسش قرار دهد و در واقع آن را محکوم نماید.

   جان لوکاره در واقع نام مستعار جان مور کورنل است که در اکتبر 1931 به دنیا آمد و پیش از آنکه به نویسندگی روی آورد در سازمانهای جاسوسی فعالیت می کرد. او در 32 سالگی رمان جاسوسی که از سردسیر آمد را نوشت که در سال 1965  یک فیلم سینمایی به اقتباس از آن ساخته شد.

   اگر چه لوکاره بعدها آثاری دیگر هم منتشر کرد اما هیچیک به شهرت کتاب یاد شده نرسیدند.  این کتاب با گذشت سالیان متمادی از زمان چاپش هنوز بهترین اثر جاسوسی به شمار می آید.

 

مرا دوخان(مجموعه شعر گیلکی)/

محمدحسن جهری/ نشر گیکان/ 79 صفحه

  مرا دوخان دفتر شعر گیلکی شاعر گیلانی محمدحسن جهری است که به تازگی به وسیله ی نشر گیلکان چاپ و منتشر شده است.

   مرا دوخان به معنای صدایم کن دومین دفتر شعر گیلکی محدحسن جهری است که روانه ی بازار کتاب  گردیده و پیش از این مجموعه ی شعر دیگر به نام <بنفشه گول> از وی به وسیله ی همین انتشاراتی چاپ و منتشر شده بود.

   محمدحسن جهری علاوه بر اینها دو دفتر شعر فارسی و یک مجموعه داستان گیلکی و یک مجموعه داستان فارسی را نیز به علاقه مندان فرهنگ و ادب هدیه نموده است.

   در دفتر شعر مرا دوخان مجموعه یی از شعرهای نو و کلاسیک شاعر گردآوری شده که این شعرها برگرفته از طبیعت و فضای زندگی مردم در گیلان است.

   این اشعار سرشار از واژه های ناب و اصیل گیلکی است که خواندن آنها برای نسلهای جدیدتر جذاب، آموزنده و دلپذیر می نماید و حس و حال گذشته را به آنها نشان می دهد.

   بسیاری از واژه ها و عبارتهایی که جهری در اشعار خود به کار برده ممکن است در محاوره ی روزمره ی نسلهای جدیدتر گیلکی زبان به کار نرود از همین رو خواندن شعرهای جهری ضمن آنکه می تواند به دلیل جذابیتهای تصویری برای خواننده دلنشین باشد، جنبه ی یاددهی و یادآوری نیز خواهد داشت.

درم تا گولی چالکا آب دورون

دمردان درم حتا خاب دورون

فوتورکان فوتورکان باموم تا ایه

ا دونیا ا خانه خراب دورون

همش وا دووستن چه ره من نانم

بمانستمه ا حیساب دورون

بخاندم کیتاب غم و شادی یا

می عومرا بنام هه کیتاب دورون

مرا ایچی حالی بوبوسته کی من

جی سایه باموم آفتاب دورن

ای روزم می عکسا زنی بعد من

به دیفار ا بشکسته قاب دورون

تو جهری ویری دیرا بوسته ته را

بوشو غرخا بو شعر ناب دورون