نوروز بر خرابه‌ها نیز گذر خواهد کرد

نسرین پورهمرنگ

 

 نوروز از دروازه‌های شهرهایمان عبور کرده و در کنار سُفره‌هایی نشسته که برای پذیرایی از قدمهایش در سرتاسر این سرزمین و سرزمین‌های مجاور و دوردست گسترده شده است.

جشن نوروز به یادگار مانده از دورانی است که نظمِ حاکم بر زندگی انسانی، معیارهای معتبر و شناخته شده‌ی طبیعت بود؛ رفت و آمدش، بخشش و دهشش و سختی‌های و انعطاف‌پذیری‌هایش برای بشر شناخته شده بود. هرگاه که رو به انعطاف و اعتدال و بخشش می‌ نهاد، مردمان جشن می‌گرفتند و سرور برپا می‌کردند و سپاس نعمت برجای می‌‌گذاشتند.

برای بشر امروز، درک رابطه‌یی چنین عمیق با طبیعت، طبعا امکانپذیر نیست و البته جای سرزنش هم ندارد. جوامع امروزی براساس نظم‌های قراردادی انسانی و روابط انسانی بنا نهاده شده‌اند؛ نظمی که در هر جامعه‌یی توانست پایدار بماند، به ثبات و توسعه منجر شده است و هرجا که زیر پا نهاده شد، حاصلی جز ویرانی و خرابی به بار نیاورده است.

نوروز هزاران سال است که در ایران جشن گرفته می‌شود، اما شاید در سالهای اخیر، برپایی این آیین زیبای باستانی بیش از آن که به مثابه تمنایی اصیل تلقی شود، به عادتی در جامعه‌ی ما تبدیل شده باشد که به ویژه سویه‌های بوروکراتیک حاکم بر این تغییر و تحول زمانی، به جای آن که برای ساکنان این سرزمین، امیدبخش باشد، اغلب نگران کننده و ابهام‌ آفرین است.

نوروز پیام‌آور نظم، بخشش، زیبایی و نعمت‌های طبیعی است، اما سال‌های جدیدی که بر صفحات تقویم مردمان این سرزمین ظاهر شده و می‌شود، هیچ یک تاکنون بهتر از سال‌های پیشین نبوده‌اند. این تناقضات، زیبایی باززایی طبیعت را به حاشیه می‌برند و گاه از نظرها دور می‌سازند؛ به ویژه اگر در چشم‌اندازهای دورتر زمانی و مکانی، نه تنها نشانی از امنیت، صلح، دوستی، انسانیت، منطق و عقلانیت مشاهده نشود، که هرآنچه هست ویرانی و خشم و جنایت باشد.

در چنین شرایطی جمع کردن احساسات متناقضی که بر ما پدیدار می شود؛ از سویی مشاهده‌ی زیبایی‌های حاصل از نظم و عهد و وفاداری طبیعت، و از سوی دیگر خرابه‌های حاصل از طبع زورگویانه و قلدرمابانه‌ی افرادی که پایه‌های قدرتشان در ذهن و اراده‌ی بی‌خردان استوار شده است، دشوار می‌نماید.

اما نوروز طی عمر هزاران ساله‌ی خود از این دست خرابی‌ها و ویرانی‌ها بسیار دیده است و هربار بازهم بر سر عهد خود برای بازایی و بازآفرینی، ثابت و استوار بوده است. پیام نوروز این است: از ویرانه‌ها عبور خواهیم کرد.